cookies

Serwis korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę, że będą one umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w swojej przeglądarce.

Reklama
pokaż wszystkie artykuły
Opinie
Czym był stan wojenny?
13 grudnia 1981 r. to jedna z najważniejszych dat we współczesnej historii Polski, która wywołuje spore kontrowersje. Zanim się jednak dokona właściwej oceny, warto zastanowić się, czym tak naprawdę był stan wojenny.
Łukasz Gajda
Środa, 13.12.2017
Piłsudski nas wszystkich
Józef Piłsudski jest dla Polaków, czymś na kształt świeckiego świętego. Jest jedną z tych niewielu postaci z XX-wiecznej historii Polski, którą szanują obie strony współczesnego sporu politycznego. Jeżeli już się pojawia konflikt wokół osoby Marszałka, to głównie na tle tego, kto jest bardziej godny do odwoływania się do jego spuścizny.
Jakub Wojas
Wtorek, 05.12.2017
Polsko-ukraiński pat
Od niedawna mamy chyba najgorsze stosunki na linii Warszawa-Kijów w ciągu ostatniego ćwierćwiecza. Przypomina to wszystko spiralę, z której coraz trudniej znaleźć wyjście.
Jakub Wojas
Poniedziałek, 27.11.2017
PKiN: wyburzyć czy zostawić?
Niedawno wicepremier Mateusz Morawiecki zwierzył się w wywiadzie, że od dzieciństwa marzy mu się wyburzenie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Nie jest on pierwszym, który wysuwa taki pomysł, ale czy w ogóle warto to robić?
Paweł Zawada
Niedziela, 26.11.2017
Zakopmy już tę trumnę!
Po ostatnim Marszu Niepodległości w Warszawie prezydent Andrzej Duda w ostrych słowach skrytykował nacjonalizm. Nie da się jednak jednocześnie zwalczać takich postaw i oddawać cześć ojcu polskiego nacjonalizmu.
Krystian Skąpski
Środa, 22.11.2017
Nie taka pańszczyzna straszna...
W ostatnich latach coraz częściej można usłyszeć głosy przyrównujące dolę chłopów w Rzeczpospolitej Obojga Narodów do losu niewolnika w Stanach Zjednoczonych. Życie chłopów w państwie polsko-litewskim nie było jednak aż takie straszne.
Maciej Małyniuk
Piątek, 27.10.2017
Barcelona - Warszawa, wspólna sprawa?
Wielu Polaków dostrzega w obecnej walce Katalończyków o niepodległość podobieństwo do dawnych polskich doświadczeń wolnościowych. Budzi to tym samym naturalną sympatię wobec aspiracji tego regionu. Niestety, analogie między sytuacją Polski z czasów zaborów a dzisiejszą w Katalonii są tak naprawdę znikome.
Paweł Lipiec
Niedziela, 15.10.2017
Rzeczpospolita to nie (tylko) Polska
Rzeczpospolita Obojga Narodów składała się, jak sama nazwa wskazuje, z dwóch narodów, państw – Polski i Litwy. Na krótko do nich po 1658 r. doszedł trzeci człon – Ruś Kijowska. Ponadto Rzeczpospolita obejmowała różnego rodzaju lenna oraz prowincje posiadające nieraz bardzo szeroką autonomię. Choć dla wielu są to truizmy to nadal trudno jest zrozumieć, dlaczego jedynie Polska jest spadkobiercą spuścizny po tym wielkim państwie.
Jakub Wojas
Środa, 27.09.2017
pokaż wszystkie artykuły
Premium
Zabójca Eligiusz N.
Trzy strzały. Jeden po drugim. Ciało postrzelonego osuwa się powoli na ziemię, a tłum wokół niego nieruchomieje. Zapada cisza, którą po chwili przerywają krzyki przerażenia. Jednie jedna osoba stoi nadal nieruchomo i spokojnie. W ręku trzyma do góry uniesiony rewolwer. Tym gestem pokazuje, że to on jest mordercą.
Andrzej Jaworski
Sobota, 16.12.2017
Łżedymitr
W przeciwieństwie do poprzednika nie był zbyt rozgarnięty. Miał jednak sporo szczęścia i nieźle namieszał w ogarniętej kryzysem Rosji. Dymitra Samozwaniec II nie potrafił jednak do końca wykorzystać swojej szansy.
Marcin Dzierżanowski
Niedziela, 10.12.2017
Ile Polaka w Rosjaninie?
Trudno nazwać Rosję naszym najlepszym sąsiadem. Przez długie wieki prowadziliśmy wyniszczające wojny. Jednak bliskie położenie pozwalało też na eksport naszej kultury. Można nawet powiedzieć, że z czasem pojawił się typ „polskiego” Rosjanina.
Piotr Antoniewski
Sobota, 09.12.2017
Wojna zimowa
Wojna fińsko-sowiecka 1939-1940, zwana wojną zimową była starciem, w którym wydawało się, że Finowie nie mieli żadnych szans. Okazało się jednak, że niewielka, słabo uzbrojona armia fińska dowodzona przez marszałka Mannerheima jest dla Sowietów przeciwnikiem niezwykle groźnym.
Paweł Zawada
Czwartek, 30.11.2017
Car Samozwaniec
Dymitr Samozwaniec I jest jedną z bardziej tajemniczych postaci w historii Polski i Rosji. Zapowiadał się na całkiem dobrego władcę i nie był polską marionetką, jak chciała tego przez szereg lat rosyjska historiografia. Prawdopodobnie jednak zgubiły go intrygi, w które sam się wplątał.
Marcin Dzierżanowski
Wtorek, 28.11.2017
Sanacyjna wojna na górze
Śmierć Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 r. spowodowała nie tylko wstrząs społeczny, ale też doprowadziła do głębokich zmian na szczytach władzy, nie do końca zgodnych z wolą Marszałka.
Szymon Zalewski
Sobota, 25.11.2017
Śląski obrońca Kresów Wschodnich
Bernard Pretwicz był jednym z najlepszych kresowych rycerzy. Był wzorem dla pokoleń żołnierzy Rzeczpospolitej. Budził postrach wśród Tatarów i skutecznie bronił Polski przed ich najazdami, a nawet sam najeżdżał Krym. Natomiast w młodości upolował rzekomo jednorożca, którego róg podarował Zygmuntowi Staremu.
Antoni Bzowski
Czwartek, 23.11.2017
Koszmary spod Ypres
Walki pod Ypres w czasie I wojny światowej zawierały w sobie niemal wszystkie cechy wyróżniające ten konflikt: wojna pozycyjna, grzęźniecie żołnierzy w błocie, nic nieznaczące, acz mordercze ofensywy, a w końcu użycie gazów bojowych.
Kamil Byk
Poniedziałek, 20.11.2017
Flota rzek i mokradeł
Marynarka Wojenna II RP składała się nie tylko z jednostek nadbałtyckich. Ważną jej częścią była Flotylla Pińska, która w odróżnieniu od polskich okrętów morskich miała okazję zapisać piękną kartę w czasie wojny polsko-bolszewickiej.
Andrzej Jaworski
Sobota, 18.11.2017
Bracia polscy - myśliciele, heretycy, zdrajcy
Bracia polscy byli jednym z najkreatywniejszych nurtów Reformacji. Ich dzieła były znane w całej Europie, a nawet miały wpływ na kształt amerykańskiej konstytucji. We własnym kraju jednak nie zdobyli uznania. Do końca pogrążyła ich zdrada wobec ojczyzny.
Piotr Antoniewski
Piątek, 17.11.2017
Naddunajska rozgrywka hetmana Zamoyskiego: powstanie polsko-tureckiego kondominium
W geopolitycznych planach kanclerza Jana Zamoyskiego Mołdawia i Wołoszczyzna pełniły rolę szczególną. Pomimo że były to lenna tureckie, to zdaniem hetmana nie powinny zostać nigdy przez nią anektowane. Podobnie także wpływy habsburskie muszą być tam jak najmniejsze. W skrócie, ma to być obszar wpływów polskich, który będzie buforem przed tymi dwoma potęgami.
Antoni Bzowski
Czwartek, 16.11.2017
Terroryści Hitlera w Polsce
Po gwałtownym pogorszeniu stosunków polsko-niemieckich na początku 1939 r. Hitler postanowił wykorzystać przeciwko Polsce grupy terrorystyczne. Podobnie postąpił już kilka miesięcy wcześniej w Czechosłowacji. Miały one za zadanie zdestabilizować przyszłą ofiarę napaści i tym samym „przygotować grunt” dla wojsk niemieckich.
Maciej Łuski
Poniedziałek, 13.11.2017
Trudny powrót Józefa Piłsudskiego z „wczasów” w Magdeburgu
Internowanie Józefa Piłsudskiego w twierdzy magdeburskiej uczyniło z niego męczennika sprawy narodowej. Sam zainteresowany wspominał ten czas całkiem miło, określał go nawet mianem „wczasów”. Jednak koniec jego pobytu w niewoli niemieckiej wiązał się już z szeregiem niebezpieczeństw, a także uczestnictwem w uroczystym pożegnaniu Belle Epoque.
Szymon Zalewski
Piątek, 10.11.2017
Porozbiorowa szlachecka drobnica
Ponad ¾ wyższej warstwy dawnej Rzeczpospolitej stanowiła jej uboga część, czyli drobna szlachta. Po rozbiorach ich sytuacja nie się polepszyła. Restrykcję zaborców i postępująca pauperyzacja doprowadziły do schłopienia wielu rodzin. Niemniej długo w drobnoszlacheckich rodach zachowywano obyczaje, które miały ich odróżniać od reszty społeczeństwa.
Jakub Wojas
Czwartek, 09.11.2017
Świat krymskich Tatarów
Hetman Stanisław Żółkiewski często mawiał: „Tatary gromić to tak niepodobna, jako by kto ptaki chciał w powietrzu latające pobić”. Rzeczywiście, najeżdżające południowo-wschodnie krańce Rzeczpospolitej tatarskie oddziały były niezwykle trudnym przeciwnikiem. Liczący jedynie 300 tys. mieszkańców Chanat zadawał olbrzymie straty kilkumilionowemu mocarstwu, wchodząc nawet kilkaset kilometrów w jego głąb.
Marcin Dzierżanowski
Środa, 08.11.2017
Polsko-gruzińsko-ormiańsko-łotewsko-żydowska rewolucja bolszewicka
Po pamiętnej nocy z 6 na 7 listopada 1917 r. w Rosji i poza jej granicami mawiało się, że rewolucja wybuchła dzięki „żydowskim mózgom, łotewskim bagnetom i rosyjskiej głupocie”. Było w tym stwierdzeniu sporo prawdy, gdyż za sukcesem rewolucji bolszewickiej stało wiele nacji.
Paweł Zawada
Wtorek, 07.11.2017
Węgierskie małe zwycięskie wojny
W końcu lat 30. XX w. Węgry prowadziły iście mocarstwową politykę. Dzięki współpracy z Berlinem Budapeszt sukcesywnie odzyskiwał swoje dawne ziemie. Jednak przyszedł moment, gdy Węgrzy zdecydowali się rozpocząć wojnę z sojusznikiem III Rzeszy.
Michał Zoń
Poniedziałek, 06.11.2017
Polska okupacja Moskwy
Zajęcie Moskwy przez wojska polsko-litewskie było wielkim triumfem Rzeczypospolitej. Po pewnym czasie jednak sytuacja pozostawionych w rosyjskiej stolicy żołnierzy stawała się coraz gorsza. Finał zaś całej historii okazał się tragiczny.
Antoni Bzowski
Sobota, 04.11.2017
Polacy w Résistance
W czasie okupacji w Polsce powstała jedna z największych konspiracji antyhitlerowskich. Jednakże nie brakowało również Polaków w ruchach oporów w innych państwach. Ich wkład w budowę podziemnych organizacji w niektórych miejscach był tak duży, że tworzono nawet specjalne, polskie okręgi wojskowe. Tak było np. we Francji.
Kamil Byk
Piątek, 03.11.2017
Czy Piłsudski chciał oddać Lwów Ukraińcom?
Gdy 11 listopada 1918 r. Józef Piłsudski obejmował władzę nad wojskiem miał do dyspozycji jedynie niewielkie siły dawnego Polnische Wehrmacht. Z kolei we Lwowie od dziesięciu dni toczyły się już walki z Ukraińcami. Była to pierwsza wojna odrodzonej Polski, a dla Piłsudskiego nie lada wyzwanie i dylemat, czy o Lwów warto się bić?
Marcin Dzierżanowski
Czwartek, 02.11.2017
Raj dla heretyków
Nowinki Lutra i Kalwina bardzo szybko dotarły na ziemie polskie i litewskie. Szlachta patrzyła na nie przychylnym okiem, przez co Rzeczpospolita znalazła się w awangardzie Reformacji.
Piotr Antoniewski
Wtorek, 31.10.2017
Polskie sny o potędze
Na ostatnim Forum Ekonomicznym w Krynicy premier Beata Szydło w rozmowie z Wiadomościami TVP powiedział, że Polska jest potęgą. W takiej sytuacji aż chce się rzec – powtórka z rozrywki.
Jakub Wojas
Poniedziałek, 30.10.2017
Polsko-czechosłowacka pograniczna wojenka
Tuż po zakończeniu II wojny światowej Polska stanęła w obliczu kolejnego konfliktu. Praga postanowiła siłą wyegzekwować korzystne dla siebie zmiany terytorialne. Dlatego w maju i czerwcu 1945 r. Śląsk i ziemia kłodzka były świadkiem czechosłowackiej inwazji.
Łukasz Gajda
Sobota, 28.10.2017
Budowa krzyżackiej potęgi
Początki Zakonu Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego na polskich ziemiach były nad wyraz skromne. Okazuję się, że słynna krzyżacka potęga, która miała później zagrażać Królestwu Polskiemu wyrosła dzięki pracy zaledwie dwóch rycerzy zakonnych.
Łukasz Marczyk
Piątek, 27.10.2017
1939-1941 - II wojna polsko-bolszewicka
17 września 1939 r. wraz z przekroczeniem przez Sowietów granicy z Polską rozpoczęła się już druga w przeciągu dwudziestu lat wojna polsko-bolszewicka. Jej przebieg był jednak więcej niż zaskakujący.
Paweł Zawada
Czwartek, 26.10.2017
Polacy na szczytach zaborczej władzy
Pełnienie najwyższych urzędów we władzach naszych zaborców może dziś się nam kojarzyć jednoznacznie źle. Jednak w czasach, gdy nie było polskiej państwowości zdarzało się, że ludzie, którzy dochodzili do znaczących urzędów w administracji naszych ciemięzców cieszyli się sporym szacunkiem społecznym.
Andrzej Jaworski
Środa, 25.10.2017
Awiatorzy - lotnictwo w II RP
W czasach II Rzeczpospolitej sukcesy polskich lotników przynosiły chlubę Polsce na całym świecie. Nic dziwnego, że awiacja stała się obiektem fascynacji całego społeczeństwa.
Szymon Zalewski
Wtorek, 24.10.2017
Szlachta na bruku
Szlachta najczęściej jest kojarzona z folwarkiem, dworkiem i sielski, anielskim życiem na wsi, opiewanym m. in. przez Jana Kochanowskiego czy Mikołaja Reja. Wśród mocno zróżnicowanej warstwy istniała jednak też grupa szlachty miejskiej, zwanej luźną bądź brukową.
Marcin Dzierżanowski
Poniedziałek, 23.10.2017
Dąbrowszczacy - bohaterowie czy zdrajcy?
Dąbrowszczacy, wśród których znalazło się sporo późniejszych krzewicieli komunizmu w Polsce, są dziś usuwani z nazw ulic. Jednak, czy sama przynależność do XIII Brygady Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego lub innych jednostek walczących po stronie republikańskiej w czasie wojny domowej w Hiszpanii jest rzeczywiście czymś haniebnym?
Michał Zoń
Sobota, 21.10.2017
Upadek domu Jagiellonów na Węgrzech
Węgrzy nie wiele mają powodów, by dobrze wspominać u siebie panowanie Jagiellonów. Rządy dwóch ostatnich królów z tej dynastii na Węgrzech przyczyniły się do upadku tego państwa, a w konsekwencji popadnięcie w zależności austriacko-tureckie.
Paweł Lipiec
Piątek, 20.10.2017
Ratowanie polskich skarbów w trakcie II wojny światowej
W czerwcu 1939 r. w Gdyni odbył się zjazd Delegatów Związku Muzeów Polskich. Narastająca atmosfera wojenna zmuszała muzealników do zastanowienia się, w jaki sposób uchronić polskie skarby kultury przed zbliżającym się zagrożeniem. Najcenniejsze z nich postanowiono ukryć.
Krystian Skąpski
Czwartek, 19.10.2017
Niepolskie początki arcypolskiej jazdy
Ułani, ułani malowane dzieci… te słowa od wieków nucą pokolenia Polaków. Niewielu jednak wie, że ta jedna z najbardziej rozpoznawalnych formacji w historii polskiej wojskowości ma pochodzenie orientalne i początek jej kariery zbiegał się ze zmierzchem innej słynnej formacji kawaleryjskiej.
Jakub Wojas
Środa, 18.10.2017
Moskiewska wyprawa Władysława Wazy
Kapitulacja polsko-litewsko-ruskiej załogi Kremla w listopadzie 1612 r. nie oznaczała wcale końca wojny między Rzeczpospolitą a Rosją. Unijne wojska kilka lat później znów miały ruszyć na Moskwę, by spróbować osadzić na carskim tronie Władysława Wazę.
Piotr Antoniewski
Wtorek, 17.10.2017
Czarna Brygada
Zmotoryzowana 10. Brygada Kawalerii była to jedyna polska jednostka, która po walkach września 1939 r. jako zwarty oddział opuszczał ojczyznę, by podjąć dalszą walkę u boku sojuszników. Na jej czele stał Stanisław Maczek, bodaj najlepszy polski dowódca w II wojnie światowej. Kiedy jednak ją formowano dochodziło niemalże do buntów.
Jakub Wojas
Poniedziałek, 16.10.2017
Żywot karpackich zbójników
Sławili ich pisarze, filmowcy, ale też zwykli ludzie, którzy przez wieki przekazywali opowieści o ich niezwykłych wyczynach. Zbójnicy są dziś częścią góralskiej tożsamości, a ich życiorysy okazują się równie fascynujące, co te legendarne.
Paweł Lipiec
Sobota, 14.10.2017
Polscy oficerowie w niemieckiej niewoli
Kodeks honorowy oficera II RP nakazywał nie pozostawiać swoich żołnierzy i dzielić z nimi trudy niewoli. Ci, którzy trafili po walkach wrześniowych do niemieckich obozów jenieckich szybko przekonali się, że ta zasada na nic się im zdaje.
Łukasz Gajda
Piątek, 13.10.2017
pokaż wszystkie artykuły
Rody i rodziny Rzeczypospolitej
pokaż wszystkie artykuły
Historia na ekranie
pokaż wszystkie artykuły
Historie alternatywne
Polska bez powstań. Co by było gdyby nie wybuchło powstanie listopadowe
Powstanie listopadowe było pierwszym od powstania kościuszkowskiego poważny buntem Polaków przeciw władzy zaborcy. Nie wybuchło ono jednak w momencie totalnego podporządkowania, leczy gdy Polska miała pewną autonomię. Potem było już tylko gorzej.
Kamil Byk
Środa, 29.11.2017
Supermocarstwo Rzeczpospolita, czyli co by było gdyby Władysława Wazę koronowano na cara
Obranie carem polskiego królewicza Władysława Wazę było doskonałą okazją do stworzenia światowego hegemona. Jak jednak to supermocarstwo miało wyglądać w praktyce? Czy w ogóle „zamordystyczni” Rosjanie i wolnościowi Polacy i Litwini przetrwaliby we wspólnym państwie?
Andrzej Walicki
Niedziela, 05.11.2017
Król niczym papież, czyli co by było gdyby powstał Polski Kościół Narodowy
Nie będę królem waszych sumień – tak miał rzekomo odpowiedzieć Zygmunt August na propozycję utworzenia w Polsce rodzimego odłamu katolicyzmu, na którego czele stałby monarcha. A może to był błąd?
Krystian Skąpski
Wtorek, 31.10.2017
Polska i Litwa osobno. Europa Wschodnia bez unii w Krewie
Unia w Krewie była bez wątpienia jednym z najbardziej przełomowych momentów w historii Europy Wschodniej, który na długie lat zdeterminował dzieje co najmniej kilku narodów i państw. Co były gdyby jednak do tego wydarzenia nigdy nie doszło?
Jakub Wojas
Wtorek, 19.09.2017
Wojna polsko-bolszewicka w 1921 r., czyli co by było gdyby posłuchano Stalina
Był moment w trakcie wojny polsko-bolszewickiej, że mogła się ona wydłużyć. Nie oznaczało to jednak wyniszczającej wojny. Wręcz przeciwnie, spokój i umocnienie swojej pozycji. Za tym optował m.in. Józef Stalin.
Szymon Zalewski
Wtorek, 19.09.2017
Rzeczpospolita forever, czyli co by było gdyby nie doszło do rozbiorów
Patrząc na dzisiejsze granice Polski aż trudno sobie wyobrazić, że jeszcze 250 lat wcześniej była ona równoprawnym podmiotem państwa wielokrotnie większego, sięgającego daleko na wschód. Niestety, te czasy minęły wraz z rozbiorami. A co by było gdyby do nich nigdy nie doszło?
Antoni Bzowski
Sobota, 16.09.2017
Polski Pétain. Marszałek Edward Rydz-Śmigły nie ucieka w 1939 r.
Marszałek Edward Rydz-Śmigły jest postacią co najmniej kontrowersyjną w polskiej historii. To jego obwinia się głównie za klęskę września 1939 r. Stał się też symbolem ucieczki władz RP w tym trudnym dla nas momencie dziejowym. Gdyby jednak został w kraju to co by się stało?
Łukasz Gajda
Piątek, 15.09.2017
pokaż wszystkie artykuły
Podróże
pokaż wszystkie artykuły
XX w.
pokaż wszystkie artykuły
XIX w.
pokaż wszystkie artykuły
XVIII w.
pokaż wszystkie artykuły
XVII w.
pokaż wszystkie artykuły
XVI w.
pokaż wszystkie artykuły
Reklama
Średniowiecze
pokaż wszystkie artykuły
Wszelkie prawa zastrzeżone. © 2017 Kurier Historyczny. Projekt i wykonanie:logo firmy MEETMEDIA