cookies

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty. W przeglądarce można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszego portalu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Jeżeli nie zgadzasz się na używanie cookies możesz również opuścić naszą stronę. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

Reklama
pokaż wszystkie artykuły
Wywiady i Opinie
Zjednoczona Europa, ale jaka?
Wraz z nadejściem kolejnego kryzysu, który dotyka Unię Europejską coraz silniej forsowane są pomysły ściślejszej integracji. Podobne rozwiązania pod koniec XVIII wieku doprowadziły w Stanach Zjednoczonych do przyspieszenia procesów centralizacyjnych. Czy po którymś szczycie Rady Europejskiej możemy obudzić się w federacyjnej Europie i czy jesteśmy na to gotowi?
Antoni Bzowski
Piątek, 26.02.2021
Dlaczego doszło do rabacji galicyjskiej?
19 lutego 1846 roku rozpoczęła się rzeź. Przez kilka następnych tygodni galicyjscy chłopi napadali na majątki ziemskie, mordowali szlachtę, urzędników ziemskich i ich rodziny. W tamtym nieszczęsnym czasie zginąć miało nawet 3000 osób, a zniszczono blisko 500 dworów i pałaców. Wokół tych zimowych krwawych wydarzeń, które historia zapamiętała jako rabacja lub rzeź galicyjska, narosło wiele mitów. Do dziś niektórzy uważają, że był to wyraz brutalnego, ale uzasadnionego chłopskiego sprzeciwu wobec ucisku, pańszczyźnie i szlacheckiej dominacji. Ta teza, odziedziczona w spadku po epoce PRL, choć nadal popularna, to w świetle dostępnych faktów trudna jest do obrony.
Jakub Wojas
Piątek, 19.02.2021
Rzeczypospolita (nie)morska, czyli dlaczego Polska nie kochała morza
Pomimo że Polska przez większość czasu swego istnienia miała dostęp do morza, to polskie tradycje morskie prezentują się nad wyraz skromnie. Nawet w czasach największej potęgi Rzeczypospolita nie mogła zapewnić sobie poważnej floty. Nic dziwnego, że Stanisław Sarnicki w „Księgach hetmańskich” stwierdzał, że „król polski nie ma morza, jeno brzeg póki koń werbnie napawając go”.
Kamil Byk
Środa, 10.02.2021
Czy polskie powstania narodowowyzwoleńcze miały jakikolwiek sens?
Przy każdej rocznicy wielkiego polskiego powstania obok rytualnego oddania czci powstańcom pojawiają się wątpliwości, czy ich walka miała jakikolwiek sens. Zwłaszcza, gdy na pierwszy rzut oka widać, że szanse na wygraną były niewielkie, a koszty zrywu ogromne.
Antoni Bzowski
Piątek, 22.01.2021
pokaż wszystkie artykuły
Premium
Wśród syberyjskich zesłańców
W filmie Nikity Michałkowa „Cyrulik syberyjski” można zobaczyć całą sekwencję scen, jak po ulicach Petersburga biegną na dworzec skazani na zsyłkę na Sybir. Pociąg, którym następnie ruszają ma ich zaprowadzić na tzw. etap. Stąd rozpocznie się ich długa wędrówka. Skuci w kajdany pójdą na krańce imperium.
Tomasz Boruta
Środa, 03.03.2021
Zjednoczone Niemcy – porażka Bismarcka?
18 stycznia 1871 roku w Sali Lustrzanej Pałacu Wersalskiego narodziły się Niemcy. Premier Otto von Bismarck proklamował powstanie Cesarstwa Niemieckiego, a królowie i książęta państw niemieckich obwołali króla Prus Wilhelma Hohenzollerna cesarzem niemieckim. Zdawałoby się, że jest to najszczęśliwsza chwila w XIX-wiecznej historii Niemiec. Tak przynajmniej widzi ją większość historiografii. W rzeczywistości radość była bardzo ograniczona, a wielu nie kryło oburzenia i to zarówno zwolenników, jak i przeciwników zjednoczenia.
Szymon Zalewski
Poniedziałek, 18.01.2021
Prusy – żmija wyhodowana na własnej piersi?
Opowieść tę wyznaczają dwa wydarzenia. Dwa równie prześwietne. Pierwsze świadczyło o naszej stale rosnącej silne. Drugie – o gasnącym blasku. Pierwsze – hołd pruski, drugie – koronacja króla w Prusach. Pomiędzy tymi dwoma uroczystościami Prusy dla Polski z państwa zależnego przekształciły się w zagrożenie. Czy Hohenzollernowie od początku dążyli do takiego finału? Czy raczej to Rzeczypospolita sama sobie stworzyła takiego potwora?
Michał Krysiński
Poniedziałek, 18.01.2021
Książę warszawski
Okres Księstwa Warszawskiego kojarzony jest głównie z księciem Józefem Poniatowskim czy samym cesarzem Napoleonem. I aż dziwne, że zarówno w podręcznikach historii, jak i ludzkiej świadomości w ogóle nie pojawia się władca tego państwa książę warszawski Fryderyk August I. A przecież to on wedle Konstytucji Księstwa miał największą władzę.
Antoni Bzowski
Środa, 23.12.2020
Powstanie listopadowe – szaleństwo czy realna szansa na odzyskanie niepodległości?
Powstanie listopadowe można nazwać powstaniem paradoksów. Wybuchło spontanicznie, bez przygotowania i w nie najlepszej sytuacji. Przeciwko zaborcy stanęła jednak regularna, dosyć liczna, dobrze wyszkolona i uzbrojona armia. Czy zatem był to zryw do wygrania? Czy raczej porażka była pewna od samego początku?
Kamil Byk
Niedziela, 29.11.2020
Kongresówka – eksperyment skazany na porażkę?
Z powstaniem Królestwa Polskiego wiązano wielkie nadzieje. Po przegranych również dla nas wojnach napoleońskich było to znacznie więcej niż mogliśmy oczekiwać. Był to jednak zarazem eksperyment, zarówno dla Polaków, jak i dla Rosjan. Eksperyment, który się nie powiódł.
Antoni Bzowski
Piątek, 27.11.2020
Układ kiejdański – zdrada, ratunek czy szansa dla Litwy i… Rzeczypospolitej?
Gdy 20 października 1655 roku na zamku w Kiejdanach podpisywano układ z grafem Magnusem de la Gardie stanowiący unię Szwecji i Wielkiego Księstwa Litewskiego, to w trakcie przemówienia wojewody wendeńskiego Mikołaja Korffa zerwała się podłoga. Wprawdzie nikt nie zginął, raptem kilka osób zostało poturbowanych, ale powszechnie uznano to za zły znak.
Jakub Wojas
Wtorek, 20.10.2020
Blaski i cienie hetmana Żółkiewskiego
Stanisław Żółkiewski uchodzi za jednego z największych polskich wodzów wszech czasów. Jednak współcześni mu tak go już nie postrzegali. Mówiło się nawet, że podczas nieszczęsnej wyprawy do Mołdawii w 1620 roku celowo szukał śmierć, bowiem już miał dość krytyki, z jaką się zmagał w ostatnich latach życia. Kolejny, którego zabiło „polskie piekiełko”?
Antoni Bzowski
Środa, 07.10.2020
pokaż wszystkie artykuły
Historia na ekranie
pokaż wszystkie artykuły
Słynne cytaty i powiedzenia
„Za króla Sasa jedź, pij i popuszczaj pasa” – czyli było tak dobrze czy było tak źle?
Czasy saskie nie mają dziś dobrej prasy. Słynne wtedy powiedzenie „Za króla Sasa jedź, pij i popuszczaj pasa” dziś podawane jest jako przykład tego, że w tamtym okresie mniej myślano o sprawach ojczyzny, a bardziej o własnym brzuchu. Ci natomiast, którzy wymyślili to zdanie bardziej mieli na myśli panujący wówczas dobrobyt. Skoro zatem było tak źle, to dlaczego było tak dobrze?
Jakub Wojas
Czwartek, 11.02.2021
Czy Polska była krajem bez stosów?
W odniesieniu do Rzeczypospolitej często się mówi, że był to kraj bez stosów. Traktując to zdanie dosłownie to oczywiście jest to nieprawda. W Polsce, podobnie jak w całej Europie, ludzie płonęli na stosach. Tylko że na tle całego kontynentu zdarzało się to wyjątkowo rzadko.
Paweł Lipiec
Czwartek, 28.01.2021
„Janek Wiśniewski padł...” - ballada o Zbyszku Godlewskim
18-letni robotnik Zbigniew Godlewski stał się symbolem protestów na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku. Nie zginął dlatego, że uczestniczył w protestach, lecz był zupełnie niewinną i przypadkową ofiarą.
Krystian Skąpski
Czwartek, 17.12.2020
„Rosja nigdy nie jest ani tak silna, ani tak słaba jak się wydaje ”, czyli o rosyjskich paradoksach
Zdanie „Rosja nigdy nie jest ani tak silna, ani tak słaba jak się wydaje” powtarzane jest zawsze przy jakimkolwiek kryzysie związanym z Rosją. Dotyczy to zarówno jej wojen, jak i wewnętrznych zawirowań. Nietrudno zauważyć, że są to sytuacje dosyć częste.
Szymon Zalewski
Wtorek, 11.08.2020
pokaż wszystkie artykuły
YouTube
pokaż wszystkie artykuły
Historie alternatywne
Co by było, gdyby II RP zamiast na wschodzie skupiła się na walce o korzystne granice na zachodzie
W PRL bardzo popularna była teoria, że gdyby Polska po 1918 roku nie poszła zdobywać ziem na wschodzie tylko skupiła się na granicy zachodniej, to II RP byłaby państwem silniejszym, bogatszym i w ogóle szczęśliwszym. Do niedawna sądziłem, że w III RP nikt tego typu dywagacji nie bierze na poważnie, a jednak... Na różnego rodzaju forach ów pogląd powraca. Zatem może warto się jemu dokładnie przyjrzeć.
Jakub Wojas
Niedziela, 27.12.2020
Czy Polska powinna była przegrać I wojnę światową?
Polska zdecydowanie wykorzystała swoją szansę, jaka się pojawiła podczas I wojny światowej. Polacy wspierali wszystkie strony tego konfliktu, ale czy gdyby gremialnie opowiedzieli się za jedną opcją i w dodatku tą przegraną, to czy rzeczywiście nie odzyskalibyśmy niepodległości albo nasza sytuacja międzynarodowa byłaby gorsza?
Andrzej Jaworski
Środa, 11.11.2020
Nie ma wolności bez „Solidarności”? Co by było gdyby nie doszło do powstania NSZZ „Solidarność”
Polacy w kontekście przemian transformacji ustrojowej w Europie Wschodniej bardzo lubią lansować hasło: „Zaczęło się w Polsce”. Poniekąd jest to prawda. To powstały w 1980 roku Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” dziewięć lat później jako pierwszy w Europie Wschodniej dogadywał się z władzą, by ostatecznie współtworzyć rząd z pierwszym w tej części kontynentu niekomunistycznym premierem. Ale czy gdyby „Solidarności” nie było, to nie doszłoby do obalenia komunizmu?
Łukasz Gajda
Poniedziałek, 31.08.2020
Jedna Polska, czyli co by było gdyby nie było rozbicia dzielnicowego
Czas rozbicia dzielnicowego nie ma najlepszej prasy. W pewnym momencie tego okresu państwo polskie po prostu zanikło, a jego miejsce zajął luźny zlepek piastowskich księstw. Gorzej to tu już było tylko w czasie zaborów. Powszechnie się zatem uważa, że blisko dwa wieki rozdrobnienia to czas stracony na wewnętrzne konflikty i bratobójcze wojny. A gdyby tak udało się tego wszystkiego uniknąć?
Łukasz Marczyk
Czwartek, 30.07.2020
pokaż wszystkie artykuły
Rody i rodziny Rzeczypospolitej
pokaż wszystkie artykuły
Podróże
Pałac w Wilanowie – to co „europejskie” z tym co polskie
Jednym z pierwszych obrazów rzucających się w oczy po rozpoczęcia zwiedzania wnętrz wilanowskiego pałacu nie jest wcale król Jan III, lecz podobizna Stanisława Kostki Potockiego pędzla znakomitego Jacques Louisa Davida. To właśnie hrabia Potocki w 1805 roku jako właściciel tych dóbr dokonał wówczas rzeczy niespotykanej, mianowicie udostępnił swój pałac zwiedzającym. Zasługuje on na wspomnienie z jeszcze jednego ważnego powodu. Jest autorem dzieła pt. „Podróż do Ciemnogrodu” - utworu krytykującego twardy konserwatyzm, klerykalizm i zaściankowość. Zapewne mieszkańcy pobliskiego miasteczka Wilanów, zwanego przez niektórych nieprzypadkowo Lemingradem, podpisaliby się pod poglądami Stanisława Kostki.
Piotr Antoniewski
Sobota, 22.06.2019
Pałac w Kozłówce – rezydencja arystokratycznej drugiej ligi?
Każdy wielki ród arystokratyczny miał swoją siedzibę, która odzwierciedlała jego potęgę i znaczenie. Czasami było nawet kilka takich rezydencji - każda związana z inną z gałęzi danej rodziny. I tak Radziwiłłowie mieli m.in. Nieśwież i Ołykę, Potoccy - Tulczyn oraz Łańcut, Lubomirscy - Nowy Wiśnicz, a Zamoyscy – Kozłówkę.
Jakub Wojas
Czwartek, 23.05.2019
Łódź – miasto-moloch czy ziemia obiecana?
Niektórzy mówią, że Łódź ma za każdym razem nieszczęście w szczęściu. W XIX wieku był to wielki ośrodek przemysłu włókienniczego, imponująca metropolia, której jednak elity w większości nie były polskie, a przez to miasto znalazło się na uboczu życia publicznego po odzyskaniu niepodległości. W czasie II wojny światowej prawie w ogóle nie ucierpiało. Złośliwcy twierdzą, że szkoda, gdyż niegdyś piękne kamienice w rezultacie nie były remontowane od czasów Reymonta. Choć wielu nazywa Łódź po prostu brzydkim miastem, to mimo wszystko nie można powiedzieć, że nie tkwi tu wielki potencjał.
Szymon Zalewski
Niedziela, 09.12.2018
Ogrodzieniec - perła na szlaku Orlich Gniazd
Jakiś czas temu prezes Jarosław Kaczyński rzucił hasło odbudowy zamków Kazimierza Wielkiego. Niby fajnie by było zobaczyć odtworzone średniowieczne warownie, jednak spoglądając na zamek w Ogrodzieńcu można odnieść wrażenie, że akurat w tym wypadku ruiny są nie mniej dobre.
Paweł Lipiec
Poniedziałek, 15.10.2018
pokaż wszystkie artykuły
XX w.
pokaż wszystkie artykuły
XIX w.
pokaż wszystkie artykuły
XVIII w.
pokaż wszystkie artykuły
XVII w.
pokaż wszystkie artykuły
XVI w.
pokaż wszystkie artykuły
Średniowiecze
pokaż wszystkie artykuły
Reklama
Starożytność
pokaż wszystkie artykuły
Wszelkie prawa zastrzeżone. © 2017 Kurier Historyczny. Projekt i wykonanie:logo firmy MEETMEDIA